De Big 5 in Rwanda: wildlife in goed beschermde natuur

De Big 5 in Rwanda: wildlife in goed beschermde natuur

Rwanda behoort tot de landen waar de Big 5 weer steeds vaker voorkomt, vooral in Akagera National Park. Leeuwen en neushoorns zijn hier opnieuw geïntroduceerd, terwijl olifanten en buffels al langer aanwezig zijn. Wildlife spotten gebeurt in Rwanda gecontroleerd en kleinschalig, met veel aandacht voor natuurbehoud. Daarnaast staat het land bekend om gorilla’s en chimpansees, wat Rwanda tot een van de meest veelzijdige wildlife-bestemmingen van Afrika maakt.

Akagera National Park: Het toneel van de Big 5

Als je in Rwanda de Big 5 (olifant, neushoorn, leeuw, luipaard, buffel) wilt zien, moet je in het oosten van het land zijn. Hier ligt Akagera National Park. Dit park is uniek omdat het een heel ander landschap heeft dan de rest van Rwanda. Waar het westen bestaat uit hoge bergen en regenwouden, vind je hier savannes, open vlaktes, moerassen en tientallen meren.

Akagera is een van de oudste parken van Afrika en is het grootste beschermde moerasgebied in Centraal-Afrika. Het landschap is adembenemend mooi. Het is niet plat en dor, maar groen en heuvelachtig, met weidse uitzichten over de meren die de grens met Tanzania vormen. Het is de enige plek in het land waar je op klassieke safari kunt gaan.

Een succesverhaal van herintroductie

Het verhaal van wildlife in Rwanda is er een van hoop en herstel. Na de turbulente jaren 90 was Akagera bijna leeg. Veel dieren waren verdwenen door stroperij en menselijke bewoning. Maar dankzij een samenwerking tussen de overheid en de organisatie African Parks is het tij gekeerd.

In 2015 werden leeuwen opnieuw geïntroduceerd in het park, nadat ze jarenlang afwezig waren geweest. In 2017 en 2019 volgden de zwarte neushoorns. Dit was een historisch moment: de Big 5 was weer compleet. Als bezoeker draag je direct bij aan dit succes. De inkomsten uit toerisme zorgen ervoor dat de parken beschermd kunnen blijven en dat de dierenpopulaties blijven groeien.

Olifanten en Buffels: De zichtbare reuzen van de Big 5

Van de Big 5 zijn de olifant en de buffel het makkelijkst te vinden in Akagera. De olifantenpopulatie groeit gestaag. Je ziet ze vaak in familiegroepen langs de oevers van de meren, waar ze komen drinken en badderen. Het is indrukwekkend om te zien hoe deze dieren zich door het struikgewas bewegen.

Ook de Kaapse buffel is goed vertegenwoordigd. Je komt ze tegen in grote kuddes op de open vlaktes in het noorden van het park (de Kilala Plains). Buffels kunnen er rustig uitzien, maar staan bekend om hun temperament. Daarom is het altijd belangrijk om afstand te houden en de instructies van je gids op te volgen.

Leeuwen en Luipaarden: De jagers van de Big 5

Het zien van roofdieren blijft voor veel reizigers het hoogtepunt van een safari. Sinds de herintroductie doen de leeuwen het erg goed in Akagera. De populatie groeit en er worden regelmatig welpen geboren. De beste kans om ze te zien is in het noorden van het park, waar de vlaktes open zijn en er veel prooidieren (zoals antilopen en zebra’s) leven.

Het luipaard is de meester van de camouflage en het moeilijkst te vinden lid van de Big 5. Ze leven solitair en houden zich vaak schuil in bomen of dicht struikgewas. Je hebt een beetje geluk nodig, en vooral een goede gids die de signalen herkent. Een ‘night drive’ (safari in het donker) vergroot de kans om deze nachtjagers in actie te zien.

Meer dan de Big 5 in Rwanda: Unieke primaten

Wat Rwanda onderscheidt van andere safaribestemmingen, is dat je de Big 5 kunt combineren met primaten. In een straal van een paar honderd kilometer vind je totaal verschillende werelden.

• Gorilla’s: In het noordwesten (Volcanoes National Park) sta je oog in oog met de bedreigde berggorilla’s.
• Chimpansees: In het zuiden (Nyungwe Forest) zoek je naar chimpansees en franjeapen.

Deze combinatie maakt Rwanda uniek. Je kunt ’s ochtends fietsen langs theeplantages, de volgende dag gorilla’s bezoeken en de reis afsluiten met een safari tussen de leeuwen en olifanten.

Safari per boot en auto (en soms fiets)

In Akagera beleef je wildlife op verschillende manieren. De klassieke gamedrive (met een auto) is de beste manier om de Big 5 te zoeken, omdat je grote afstanden aflegt en veilig zit bij roofdieren.

Maar vergeet de bootsafari op Lake Ihema niet. Hier zie je geen Big 5 (behalve drinkende olifanten), maar wel enorme aantallen nijlpaarden en krokodillen. En voor de actieve reiziger: in de bufferzones rondom het park en specifieke delen van het park is het soms mogelijk om te fietsen onder begeleiding. Dit geeft een heel andere dimensie aan de natuurbeleving, waarbij je zebra’s en impala’s ziet vanaf het zadel.

Toerisme ten goede van de gemeenschap in Rwanda

Natuurbehoud werkt alleen als de lokale bevolking er ook van profiteert. Rwanda is hierin een voorloper. Een vast percentage van de opbrengsten van de parkentrees vloeit direct terug naar de gemeenschappen rondom de parken. Hierman worden scholen, wegen en gezondheidscentra gebouwd.

Daarnaast is stroperij enorm afgenomen doordat voormalige stropers nu vaak werken als ranger of gids. Als reiziger merk je dit aan de sfeer. De mensen zijn trots op hun parken en hun dieren. Je bezoekt een land waar toerisme wordt ingezet als een kracht voor positieve verandering.

Beste reistijd voor het zien van de Big 5 in Rwanda

Hoewel je het hele jaar door naar Akagera kunt, bepaalt het seizoen hoe makkelijk je de dieren ziet.

• Lange droge seizoen (juni – september): Dit is de beste tijd om de Big 5 te spotten. Het gras is kort, waardoor dieren zich minder goed kunnen verstoppen. Bovendien drogen de tijdelijke waterpoelen op, waardoor dieren massaal naar de grote meren trekken om te drinken.
• Korte droge seizoen (december – februari): Ook een goede periode. Het is vaak droog, maar het landschap is groener dan in de zomer.
• Regenseizoenen (maart – mei & oktober – november): Het park is prachtig groen en staat vol bloemen. Er zijn veel jonge dieren en vogels. Het nadeel is dat het gras hoog staat, waardoor roofdieren lastiger te zien zijn. De wegen in het park kunnen modderig worden, dus een 4×4 voertuig is noodzakelijk (wat bij onze reizen standaard is).